Elke Nederlandse gemeente moet het riool in hun gebied onderhouden. Dit is een zorgplicht volgens de wet. Deze zorgplicht bestaat uit 3 onderdelen:
- de afvoer van afvalwater
- de afvoer van regenwater (ook wel hemelwater genoemd)
- het beheer van het grondwaterpeil.
Om aan deze zorgplicht te kunnen voldoen heffen gemeenten een belasting, genaamd Rioolheffing. Van dit geld moeten zij aan deze zorgplicht voldoen. Dit betekent onderhoud, inspectie, schoonmaken, maar ook vervanging van onderdelen van het riool.
Elke gemeente mag zelf bepalen wie de rioolheffing betalen en waar de hoogte van deze heffing op wordt gebaseerd. Een gemeente kan ervoor kiezen om zakelijk gerechtigden (doorgaans zijn dit eigenaren) of gebruikers van huizen en (bedrijfs)gebouwen de rioolheffing te laten betalen. Deze mensen hebben tenslotte allemaal een belang bij het goed functioneren van het riool, een goede grondwaterpeil, en een goede afvoer van het regenwater.
De belangrijkste voorwaarde voor het mogen heffen van de rioolheffing, is dat de gemeenteraad een verordening rioolheffing vaststelt. In deze verordening worden een aantal punten vastgelegd, waaronder:
- wie de heffing moet betalen
- waar de hoogte van de heffing op is gebaseerd
- wanneer er een belastingschuld ontstaat.
Los daarvan moet de gemeente een Gemeentelijk Rioleringsplan vaststellen, waarin de belangrijkste beleidskeuzes omtrent de zorgplicht zijn vastgelegd. Dit plan moet periodiek worden herzien, zodat het beleid omtrent het riool zo goed mogelijk aan de zorgplicht blijft voldoen.
Gemeente Rotterdam
De gemeente Rotterdam heeft ervoor gekozen om eigenaren van woningen te laten een vast bedrag te betalen. De hoogte van dit bedrag is in 2016 € 183,60 bij een WOZ-waarde boven € 40.000,-. Dit is €5,- hoger dan in 2015. Het tarief voor woningen onder € 40.000,- is € 36,70. Deze tarieven zijn onafhankelijk van het aantal personen dat in een woning woont. Het tarief voor niet-woningen wordt op een andere manier bepaald.
Het tarief voor eigenaren van niet-woningen (bedrijfspanden, sporthallen, etc.) is afhankelijk gesteld van de WOZ-waarde:
- Bij een WOZ-waarde tot € 40.000,- betaalt u € 36,70.
- Bij een WOZ-waarde tot € 200.000,- is het tarief gelijk aan het basistarief voor woningen (€ 183,60).
- Bij een WOZ-waarde hoger dan € 200.000 geldt het basistarief van € 183,60 + 0,07309% van het deel van de waarde dat hoger is dan € 200.000,-. Het tarief voor rioolheffing is maximaal € 1.591,10.
De komende jaren (tot en met 2018) is de verwachting dat de rioolheffing met ongeveer €100,- zal stijgen om te kunnen voldoen aan de zorgplicht. Dit is nodig om de komende 5 jaar 40 km riool per jaar te vervangen, zoals staat gemeld in het nieuwe Gemeentelijk Rioleringsplan 2016-2020 (GRP). Daarnaast wordt in het nieuwe GRP gesteld dat de gemeente gaat werken aan oplossingen voor de grondwaterproblemen in de stad. Het GRP 2016-2020 is te vinden op de website van de gemeente (rotterdam.nl/gemeentelijkrioleringsplangrp).
Door: A. Hoogendam-van der Heijden