Reactie van Platform RegioparkRottemeren – A13/A16 op de “Evaluatie Gebiedstafelproces A16 Rotterdam”

Door: Paul Scheublin, deelnemer Gebiedstafels Terbregseveld en Lage Bergse Bos, afgestemd met Sandra van der Lubbe (Midden) en Eva van Etten (West)

Het evaluatierapport komt tot een aantal behartenswaardige aanbevelingen. Daarin komt op enkele plaatsen naar voren het belang van het tevoren duidelijk communiceren van de kaders waarbinnen de participatie zich mag afspelen: Wat ligt al vast en wat is de ruimte voor het overleg over de inpassing in de omgeving in de fase waarin het participatieproces zich bevind en welk budget is voor die inpassing beschikbaar.

In deze reflectie wil ik graag een laag dieper graven naar die kaders. Het gaat daarbij namelijk niet alleen om duidelijkheid over die kaders als communicatieprobleem dat met betere communicatie is op te lossen. Het gaat veel meer over de acceptatie van die kaders. De suggestie wordt gewekt dat die kaders voor de deelnemers onvoldoende duidelijk waren. Ik denk echter dat de meeste deelnemers (althans aan de twee tafels waaraan ik heb deelgenomen) wel degelijk begrepen hebben wat het vastgelegde kader was. De ware oorzaak van de onvrede is echter een onderliggend probleem. Dat probleem is dat niet wordt geaccepteerd dat Minister/RWS als uitgangspunt nemen dat de ruimtelijke inpassing op orde is als wordt voldaan aan wettelijke eisen voor geluid en luchtkwaliteit. Ruimtelijke kwaliteit is meer dan dat, maar daarvoor bestaan echter geen wettelijke normen.

De ruimte die de projectmedewerkers meekrijgen wordt beperkt tot het voldoen aan die wettelijke vereisten. Ook het budget voor inpassing wordt in dit proces bepaald door wettelijke eisen wat impliceert dat er voor omgevingskwaliteit geen budget zou zijn. Als bij voorbeeld voor geluidhinder een scherm van 3m hoog voldoet, mag niet gesproken worden over een hoger scherm of (gedeeltelijke) overkapping als dat de omgevingskwaliteit op een hoger niveau kan tillen.

Technische mogelijkheden en kosten daarvoor mogen niet onderzocht en geraamd worden. Als dat wel zou gebeuren, dan kan er een politieke afweging gemaakt worden tussen extra kosten en de waarde van een hogere omgevingskwaliteit en dan kan besproken worden of er budget geregeld moet worden als de maatregel zijn geld waard gevonden wordt. Die afweging mag nu door het te strakke kader niet gemaakt worden. Dát is de muur waar de insprekers tegenaan liepen, maar het bracht ook de medewerkers in de problemen, die dit wel inzagen, maar niet werd toegestaan breder te kijken dan wettelijke eisen. In het rapport wordt onder de kop “Durf elkaar te vertrouwen” bij de aanbevelingen aan het eind opgemerkt:

“…op basis van deze evaluatie lijkt een cultuurverandering binnen met name RWS daarvoor noodzakelijk’’

Die aanbeveling zou ik zou ik in dit kader willen zien.

De gemeenten hebben uiteindelijk zelf een budget toegevoegd voor bovenwettelijke zogenaamde “saldo nul” maatregelen voor geluid. Deze maatregelen waren een laat gevolg van een eis van de gemeenteraden uit 2012. Betere kwaliteit en budget daarvoor bleek dus wel degelijk bespreekbaar, alleen niet voor rekening van het Rijk. Het rapport daarover kwam pas een jaar ná de start van de gebiedstafels, nadat de gebiedstafels al advies hadden moeten uitbrengen. Over dit “saldo nul” rapport werd toen nog een aanvullend advies uitgebracht. Veel andere voorstellen uit de periode van de gebiedstafels zijn buiten beschouwing gebleven, niet beoordeeld op kwaliteit en niet geraamd.

Verder wil ik nog opmerken, dat in het rapport een staatje staat met aantallen wensen waaraan wel of niet tegemoet gekomen is. Dat is nogal geflatteerd doordat een groot aantal wensen is meegenomen, die geen geld kosten maar keuzen in de sfeer van dit pad kan rechtsom of linksom, zeg maar hoe je het hebben wilt. Aan geen enkele wens die is ingebracht in het gebiedstafelproces (vanaf 2014 dus), die werkelijk een verbetering zou opleveren voor omgevingskwaliteit, is tegemoet gekomen.

Dat er uiteindelijk toch op het laatste moment bij de tervisielegging van het OTB nog enkele extra verbeteringen van de inpassing zijn overeengekomen komt vooral, doordat de gemeenteraad na afloop van het gebiedstafelproces heeft geëist dat de inpassing op een aantal punten verbeterd zou moeten worden, mede n.a.v. alle protesten van bewoners, werd de wethouder teruggestuurd naar de onderhandelingstafel met de minister.