Op verzoek van de Bestuurlijke Afstemgroep (BAG) A16 Rotterdam heeft in opdracht van Metropoolregio Rotterdam Den Haag en provincie Zuid-Holland een evaluatie plaatsgevonden van de gebiedstafels. Aanleiding was onvrede bij een deel van de bewoners en bewonersorganisaties die hebben deelgenomen aan de gebiedstafels. Een veel gehoorde klacht van hen was dat er niet of nauwelijks naar hun argumenten en suggesties werd geluisterd. Zij, maar ook bestuurders en ambtenaren hadden behoefte aan een zorgvuldige terugblik.

De BAG heeft waardering voor de wijze waarop de evaluatie heeft plaatsgevonden, maar beperkt zich voor dit moment tot alleen notie nemen van de conclusies en aanbevelingen. In de komende weken wordt nagedacht over de lessen die hieruit zijn te trekken. De aanbevelingen in de evaluatie worden daarbij ter harte genomen. Nog dit jaar komt er dan een conclusie en een antwoord op de vraag of de burgerparticipatie via de gebiedstafels een succes genoemd kan worden. De gemeenteraden van Rotterdam en Lansingerland gaan zich eerst nog over het rapport buigen, evenals Provinciale Staten en de deelnemers aan de gebiedstafels.

Download hieronder het rapport en het begeleidend schrijven van de BAG:

• Eindrapport: evaluatie gebiedstafelproces A16 Rotterdam
• Begeleidend schrijven rapport evaluatie gebiedstafelproces, BAG 07-11-2016

Als bewonersorganisaties hebben wij ook deelgenomen aan drie van de vier gebiedstafels, namelijk Terbregseveld (Terbregge’s Belang), Lage Bergse Bos (inHillgersberg) en Midden (Leven in Schiebroek en 110-Morgen). Ook wij hebben de evaluatie gelezen. Onze bevindingen zijn hier onder te lezen.

In het evaluatierapport gaat het in belangrijke mate over het vooraf communiceren van duidelijke afspraken over de kaders waarbinnen de participatie zich mag afspelen: wat ligt al vast en wat is de ruimte voor het overleg over de inpassing in de fase waarin het participatieproces zich bevind. De suggestie wordt gewekt dat dit voor de deelnemers onvoldoende duidelijk was. Wij zijn echter van mening dat de meeste deelnemers (althans aan de drie tafels waaraan wij heb deelgenomen) wel degelijk begrepen hebben wat het vastgelegde kader was, maar niet accepteerden dat Minister / Rijkswaterstaat als uitgangspunt nemen dat zij de ruimtelijke inpassing op orde hebben als zij voldoen aan wettelijke eisen voor geluid en luchtkwaliteit.

Daar wordt in de evaluatie echter niet over gesproken. De ruimte die de projectmedewerkers meekrijgen wordt beperkt tot het voldoen aan die wettelijke vereisten voor geluidhinder en luchtkwaliteit. Voor ruimtelijke kwaliteit bestaan echter geen wetten. Als bijvoorbeeld voor geluidhinder een scherm van 3 meter hoog voldoet, mag niet gesproken worden over een hoger scherm of (gedeeltelijke) overkapping als dat de omgevingskwaliteit op een hoger niveau kan tillen. Technische mogelijkheden en kosten daarvoor mogen ook niet eens onderzocht en geraamd worden. Een afweging tussen extra kosten en de waarde van een hogere omgevingskwaliteit kan daardoor niet gemaakt worden. Dát is de muur waar de insprekers tegenaan lopen. Ook het budget voor inpassing wordt in dit proces bepaald door wettelijke eisen en die zijn er niet voor omgevingskwaliteit. De aanbevelingen in het kopje “Durf elkaar te vertrouwen” zouden we in dit kader willen zien.

De gemeenten hebben uiteindelijk zelf een budget toegevoegd voor bovenwettelijke “saldo nul “ maatregelen voor geluid. Dat rapport kwam pas een jaar ná de start van de gebiedstafels, nadat de gebiedstafels al advies hadden moeten uitbrengen. Over Saldo nul werd toen nog een aanvullend advies uitgebracht. Dat er uiteindelijk toch op het laatste moment voor de tervisielegging van het Ontwerp Tracébesluit (OTB) nog extra inpassingen zijn toegevoegd komt vooral, doordat de gemeenteraad na afloop van het gebiedstafelproces heeft geëist dat de inpassing op een aantal punten verbeterd zou moeten worden, mede naar aanleiding van alle protesten van bewoners, en de wethouder teruggestuurd heeft naar de onderhandelingstafel met de minister.

Verder staat er in het rapport een staatje met aantallen wensen waaraan wel of niet tegemoet gekomen is. Dat is nogal geflatteerd doordat een groot aantal wensen, die geen geld kosten maar kiezen in de sfeer van dit pad kan rechtsom of linksom, zeg maar hoe je het hebben wilt. Aan geen enkele wens van de gebiedstafels, die werkelijk een verbetering zouden opleveren voor omgevingskwaliteit, is tegemoet gekomen. Een opmerkelijk punt in dit evaluatieproces is nog, dat het op 14 juni werd afgesloten met een bijeenkomst waarin de voorlopige resultaten werden gepresenteerd en besproken, en dat het daarna bijna vijf maanden heeft geduurd voor het rapport nu werd gepubliceerd.